ﻣﻨﻈﻮر از اﺗﺼﺎﻻت ﺳﻴﻢ و کابل سیلیکونی ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺴﺘﻦ ﻫﺎدی ﻫﺎ است. ﺻﺤﺖ اﺗﺼﺎﻻت ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ بوده زﻳﺮا ﻳﻚ ﻣﺪار اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ وﻗﺘﻲ ﺧﻮب ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﺗﺼﺎﻻت ﻣﻌﻴﻮب ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. اﺗﺼﺎل ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﺤﻜﻢ و از ﻧﻈﺮ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻫﺎدی ﺧﻮبی باشد. اتصالات سیم ها به دو دسته اتصالات لحیمی و اتصالات غیر لحیمی تقسیم می شود. در این مقاله به بررسی انواع اتصالات غیر لحیمی می پردازیم.
روش اتصال صحیح دو سیم
در ابتدای این مبحث قصد داریم نحوه اتصال صحیح دو سیم را به کمک تصاویر زیر نشان دهیم:
انواع اتصالات سیم به صورت غیر لحیمی
اتصالات پیچ و مهره ای سیم ها
اتصالات پیچ و مهره ای ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﺗﺼﺎﻻت ﭘﻴﭽﻲ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه و اﺗﺼﺎﻻت ﭘﻴﭽﻲ ﺑﺎ رزوه ﻫﺎی داﺧﻠﻲ. در اﺗﺼﺎﻻت ﭘﻴﭽﻲ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه ﺑﺨﺶ هایی مانند ریل ها (شین ها) با سوراخ سرتاسری به یکدیگر متصل می شوند.
اتصالات پیچی
ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه دو ﺑﺨﺶ را ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.
واشر ها از آسیب رساندن مهره یا سرپیچ به قطعه، در هنگام کشش جلوگیری می کند.
اتصالات پیچی با مهره داخلی در کلیدها و پریزها و المان های حفاظتی به کار می روند. ﻗﺴﻤﺘﻲ دارای ﺳﻮراخ ﻛﺎری ﻣﻴﺎﻧﻲ و ﻗﺴﻤﺖ دﻳﮕﺮ دارای ﭘﻴﭻ اﺳﺖ؛ ﻣﺜﻼً اﺗﺼﺎل ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻳﻚ ﭘﻴﭻ ﻛﻠﮕﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﻜﻢ ﻛﺮدن درﭘﻮش ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺑﺮﻗﺮار شود.
در برق صنعتی اغلب از پیچ دو سو، چهار سو، شش گوش و پیچ های سرآلن استفاده می شود. برای محکم کردن بست های پیچی و فاصله اندازها بر روی صفحه با قطعات فلز ترجیحاً از پیچ برش قلاویز، پیچ خودرو، یا پیچ مته ای با رزوه های پیچ خودرو استفاده می شود.
ﻣﻬﺮه ﻫﺎ وﻇﻴﻔۀ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺸﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﭘﻴﭻ ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻪ را دارﻧﺪ. در ﺑﺮق ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻏﻠﺐ از ﻣﻬﺮه ﻫﺎی ﺷﺶ ﮔﻮش اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد. اﺗﺼﺎﻻت ﭘﻴﭻ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ واﺷﺮ و اﻟﻤﺎن ﻫﺎی ایمنی باشد. در اتصال پیچ هادی محافظ باید دقت خاصی صورت گیرد.
اتصالات فیشی (سر سیمی)
دسته دیگر از اتصالات سیم و کابل به صورت غیر لحیمی، اتصالات فیشی است. ﺑﺮای ﻗﺮار دادن ﺳﻴﻢ ﻫﺎی رﺷﺘﻪ ای زﻳﺮ ﭘﻴﭻ ﺑﺎﻳﺪ از اتصالات ﻓﻴﺸﻲ (سر سیمی ) اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. ﺑﺮای اﺗﺼﺎﻻت ﺟﺪا ﺷﺪﻧﻲ ﺳﻴﻢ ﻫﺎ، از ﻓﻴﺶ ﻳﺎ ﺳﺮ ﺳﻴﻢ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﺳﺮ ﺳﻴﻢ ﻫﺎ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﺳﻴﻢ، در اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﻟﺤﻴﻢ ﻛﺎری ﻳﺎ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﭘﺮس ﻣﺨﺼﻮص، ﺑﻪ ﻫﺎدی ﻣﺤﻜﻢ می شوند.
این فیش ها (سر سیم ها) دارای انواع مختلف حلقه ای، تیغه ای، کشویی و میله ای هستند که هر یک از آنها در زمینه های خاصی کاربرد دارند. اﺗﺼﺎلات سیم ها و ﺑﺴﺖ ﻫﺎی اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در آنها ﻟﺤﻴﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻪ ﻫﺎدی ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲشود ﺗﻤﺎس اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﺮده، اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻳﻦ اﺗﺼﺎﻻت ﻧﻴﺰ ﻣﻨﺎﺳﺐ و درﺣﺪ ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﻋﻼوه اﺗﺼﺎل دﻫﻨﺪه ﻫﺎی ﺑﺪون ﻟﺤﻴﻢ از ﻟﺤﺎظ ﻧﺼﺐ ﺳﺎده ﺗﺮﻧﺪ، زﻳﺮا در آنها ﻣﺴﺎئل ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻟﺤﻴﻢ ﻛﺎری ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮد ﺷﺪن ﻟﺤﻴﻢ، ﺳﻮﺧﺘﻦ ﻋﺎﻳﻖ و ﻏﻴﺮه ﻣﻄﺮح ﻧﻴﺴﺖ.
یکی از لوازمی که در اتصالات سیم و کابل نسوز استفاده می شود، کابلشو است. برای اتصال سیم های با قطر زیاد و کابل به شینه ها از سر کابل (کابلشو) استفاده می شود. نحوه عملکرد بدین صورت است که ابتدا باید کابل با سیم با قطر زیاد را لخت کرد و سپس به اندازه مناسب در داخل سر کابل (کابلشو) قرار داد و در نهایت با دستگاه مخصوص انتهای کابلشو را پرس کرد.
سیم در کابلشو
ﻛﺎﺑﻞ ﺷﻮﻫﺎ را در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮﺳﻲ ﻟﺤﻴﻤﻲ، ﭘﻴﭽﻲ و ﻣﻨﮕﻨﻪ ای ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ. ﺑﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن اﺗﺼﺎل ﺻﺪ در ﺻﺪ و ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻤﻴﻨﺎن، اﻏﻠﺐ ﻛﺎﺑﻞ ﺷﻮﻫﺎ را ﺑﻪ ﻫﺎدی ﻫﺎی ﻛﺎﺑﻞ، ﻟﺤﻴﻢ ﻳﺎ ﭘﺮس ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.
اجزای یک سرسیم
سوراخ کابلشو (محل قرار گرفتن پیچ)
قسمت پهن کابلشو
سوکت (محل قرار گرفتن سیم)
عایق سیم
توجه شود که برای اتصال کابل های افشان (از مقطع یک میلی متر مربع به بالا و کابل های مفتولی از ۱۰ میلی متر مربع به بالا) باید از کابلشو استفاده شود. کابل های مفتولی به مقطع ۶ میلیمتر مربع و کمتر را می توان مستقیماً با ایجاد سوکتی به دستگاه مربوطه متصل ساخت.